De Wet DBA bij de overheid: wat betekent het voor jou in 2026?

De Belastingdienst handhaaft weer op schijnzelfstandigheid. Wat dat betekent als je bij de overheid werkt, en welke regels er eind 2026 bijkomen.

Wat is de Wet DBA?

De Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties geldt sinds 2016 en verving de VAR-verklaring. Sindsdien beoordelen opdrachtgever en opdrachtnemer samen of er sprake is van een opdracht of eigenlijk van een dienstverband. Wat op papier staat, is niet beslissend: het gaat om hoe er in de praktijk wordt gewerkt. Sinds het Deliveroo-arrest van de Hoge Raad (2023) kijkt men onder meer naar gezag, inbedding in de organisatie, de duur van de samenwerking, ondernemersrisico en of je je naar buiten als ondernemer gedraagt.

Wat is er veranderd?

• Tot en met 2024 gold een handhavingsmoratorium: de Belastingdienst trad alleen op bij kwaadwillenden.
• Sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst weer. 2025 was een overgangsjaar zonder boetes.
• In 2026 geldt het Handhavingsplan arbeidsrelaties 2026: in 2026 nog geen verzuimboetes, wel vergrijpboetes bij opzet of grove schuld. De Belastingdienst kijkt naar de hele keten: opdrachtgever, bemiddelaar en opdrachtnemer. Tot 2030 kijkt hij in principe niet verder terug dan 1 januari 2025.

Wat komt eraan?

• Rechtsvermoeden bij een laag uurtarief: vanaf 31 december 2026 geldt een wettelijk vermoeden van een arbeidsovereenkomst als je uurtarief rond € 38 of lager ligt (het precieze bedrag wordt bij de invoering vastgesteld). Voor professionals bij de overheid, met tarieven ruim daarboven, verandert dat in de praktijk weinig.
• Nieuwe regels voor de beoordeling: het kabinet heeft het plan voor nieuwe criteria (het eerste deel van de Wet VBAR) geschrapt. In plaats daarvan ligt sinds 1 oktober 2026 een voorstel voor een Zelfstandigenwet ter consultatie. Daarin komen twee toetsen: een zelfstandigentoets (bijvoorbeeld inschrijving bij de KVK, eigen facturen, meerdere opdrachtgevers) en een werkrelatietoets (vrijheid in hoe je het werk doet, werken voor eigen rekening en risico). Wie aan beide voldoet, weet vooraf dat hij als zzp'er kan werken. De wet moet in januari 2028 ingaan.

Wat merk je ervan?

• Opdrachtgevers kijken scherper naar zzp-inhuur. Bij werk dat lijkt op een gewone functie in een team, kiezen ze vaker voor detachering.
• In de uitvraag staat dan vaak een "uitvoeringsvoorwaarde": inhuur moet via een dienstverband. Zzp blijft dan meestal alleen kansrijk bij een opdracht met een duidelijk resultaat.
• Bij elke opdracht op triplematch.nl zie je welke werkvorm mogelijk is.

Wil je als zzp'er blijven werken?

Let op de punten waar de Belastingdienst naar kijkt:

• werk je voor meerdere opdrachtgevers, of al jaren voor dezelfde;
• heb je een afgebakende opdracht met een resultaat, of draai je mee in het gewone werk van een team;
• bepaal je zelf hoe en wanneer je werkt;
• loop je ondernemersrisico en treed je naar buiten op als ondernemer.

Twijfel je, of staat de opdracht geen zzp toe? Dan is detachering via Triple Match het alternatief: je hebt een arbeidsovereenkomst en wij dragen loonheffing en premies af. Dan speelt de vraag naar schijnzelfstandigheid niet.

Veelgestelde vragen

• Is de Wet DBA afgeschaft? Nee. De wet geldt nog en wordt sinds 2025 weer gehandhaafd.
• Krijg ik als zzp'er een boete? Correcties richten zich vooral op de opdrachtgever, die loonheffingen moet afdragen. Als zzp'er loop je het risico dat je inkomsten als loon worden gezien en ondernemersvoordelen vervallen.
• Geldt het rechtsvermoeden voor mij? Alleen als je uurtarief onder de grens ligt. Bij bijna alle overheidsopdrachten ligt het tarief ruim hoger.